اروپا مغلوب زمستان شد، آیا آمریکای شمالی در نوبت بعدی است؟

 

16 فوریه 2012: برای نیمه ی اول زمستان امسال، اخبار عمدتاً حاکی از میانگین دمای بالا و فقدان برف بودند و در اثر دمای بالا پیست های اسکی ارتفاعات کالیفرنیای شمالی از خاک برهنه پوشیده شده بود.

و بعد، اروپا ناباورانه مغلوب شد: طی دو هفته ی گذشته، دما در اروپای شرقی تا 30- درجه سلیوس (22- درجه ی فارنهایت) پایین آمد. کولاک های شدید و سرمای استخوان ترکان تاکنون باعث مرگ بیش از 550 نفر شده است، ضمن آن که ارتفاع برف که تا سقف خانه ها رسیده است ده ها هزار تن از روستانشینان را در خانه هایشان محبوس کرده و دسترسی به شهرها را ناممکن ساخته است. برف حتی جنوبی ترین نقاط اروپا و شمال آفریقا را سفیدپوش کرده است.

متخصصین بر این عقیده اند که جریان های شدید گردبادی قطب باعث چنین وضعیتی شده اند. جریان گردبادی قطب در اثر نوسانات قطبی (AO)، اختلاف فشار نوسانی بین نواحی قطبی و عرض های پایین تر، ایجاد می شود. وقتی اختلاف فشار بالا است، یک جریان گردبادی از هوا حول قطب شمال شکل می گیرد. چنین وضعیتی در اوایل زمستان امسال رخ داد، جریان گردبادی بسیار قدرتمندی هوای سرد را احاطه کرد و آن را به نزدیکی قطب آورد.

حال این گردباد در حال ضعیف شدن و اندیس AO در حال منفی شدن است و لذا هوای سرد از این گردباد می گریزد، به سمت جنوب جاری می شود و سرمای شدید و کشنده ای را ایجاد می کند که هم اکنون نیمی از سیاره را در بر گرفته است.

اما، فروکش ناگهانی این گردباد نیز به تنهایی مسئول زمستان شدیدی که اروپا آن را تجربه می کند نیست. گرچه به نظر عجیب می رسد ولی تعدادی از اقلیم شناسان این سرمای غیرعادی را به پدیده ی گرمایش جهانی نسبت می دهند.

کوهن، از مرکز تحقیقات جو و محیط ماساچوست معتقد است از آنجا که یخ های قطبی در اثر گرمای هوا ذوب شده اند، رطوبت بیشتری در جو موجود است که به صورت برف بر زمین می بارد. در نتیجه پوشش برف در سیبری افزایش یافته است و این برف به نوبه‌ی خود باعث سرمایش هوا می شود که اثرات آن در آسیای شرقی و اروپا قابل مشاهده است.

نتایج تحقیقات کوهن و همکاران او گامی در جهت درک بهتر نحوه ی تغییرات آب و هوا در اثر نوسانات قطبی است. این زمستان تنها یکی از زمستان های بسیار شدیدی است که تاریخ اروپا را تغییر داده است. در زمستان 1683-84 رودخانه ی تایمز به مدت دو ماه در حالی که لایه ی ضخیمی از یخ سطح آن را پوشانده بود یخ زد و سال 1812 نیز یکی از این زمستان های سخت بود که در آن ناپلئون با سرمای شدیدی در غرب روسیه مواجه شد.

انتظار می رود جریان نوسانی قطب، ضمن ضعیف شدن زمستان را به آمریکای شمالی برگرداند گرچه انتظار نمی رود که در آن سوی آتلانتیک سرما به شدت اروپا باشد.

متخصصین امیدوارند با توجه به این که تا اعتدال بهاری تنها 5 هفته زمان باقی است این دوره ی نوسان قطبی به زودی فروکش کند.

http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2012/16feb_deepfreeze/