گرفت کامل
ماه
2 دسامبر 2011:
بیدار شدن قبل
از طلوع
خورشید خصوصاً
در تعطیلات
آخر هفته میتواند
کار سختی
باشد. اما در
شنبهی 10
دسامبر
احتمالاً شما
با خوشحالی از
خواب برمیخیزید.
در این روز یک
گرفت کامل ماه
در اوایل صبح
در آسمان
نواحی غربی
آمریکای
شمالی قابل
مشاهده بوده و
ماهی گرفته، غرق
در نور قرمز
رنگ خواهد
بود. این
رخداد که آخرین
گرفت کامل ماه
تا سال 2014 میباشد
از نواحی
کنارهی
اقیانوس آرام
در آمریکای
شمالی، سراسر
اقیانوس
آرام، تا آسیا
و اروپای شرقی
قابل مشاهده
خواهد بود.
به چشم
مردمی که در
نواحی غربی
آمریکا زندگی
می کنند این گرفت،
درست پیش از
غروب محلی ماه
به حداعلای
خود می رسد؛
اگر به سمت
غرب نگاه کنید
ماه قرمز را
در حال غرق
شدن در افق
خواهید دید در
حالی که خورشید
از پشت شما
طلوع خواهد
کرد که روز
بسیار نادری
را رقم خواهد
زد.
نه تنها
ماه به طرز
زیبایی به رنگ
قرمز درخواهد
آمد، بلکه به
سبب پدیدهی
"توهم ماه"
بزرگتر دیده
خواهد شد. به
دلایلی که
برای منجمان
یا
روانشناسان
چندان روشن نیست،
وقتی ماه در
ارتفاع کمی
قرار گرفته و
از پشت
درختان،
ساختمانها
یا سایر اجسام
پیش زمینه
مشاهده شود،
به طورغیرطبیعی
بزرگ به چشم
میآید. در
واقع، دوربینهای
عکاسی ثابت
کردهاند که
چنین ماهی،
پهن تر از ماه
های دیگر نیست
اما مغز انسان
این تصویر را
طور دیگری تعبیرمیکند.
بنابراین
برای کسانی که
در آمریکای
غربی نظارهگر
آنند ماهِ
گرفته
فوق-بزرگ دیده
خواهد شد.
ممکن است
عجیب به نظر برسد
که چرا وقتی
ماه در سایهی
زمین قرار میگیرد
قرمز رنگ میشود
– آیا
چنین فرض نمیشود
که "سایه"
تاریک است؟ در
این مورد،
لایهی رقیقی
از هوای
غبارآلود که
سیارهی ما را
احاطه کرده
است، نور
خورشید را
قرمز کرده و
تغییر جهت میدهد
به طوری که
ناحیهی
تاریکی را که
در سایهی
زمین قرار
گرفته با
تابشی به رنگ
قرمز غروب پر
میکند.
رنگِ دقیق
ماه (هر رنگی
از نارنجی
روشن تا قرمز
به رنگ خون
ممکن است) به
حالات
غیرقابل پیش
بینی اتمسفر
در زمان گرفت
بستگی دارد و استراتوسفر
زمین در این
بین دارای نقش
کلیدی است. طی
یک ماه
گرفتگی،
بیشتر نوری که
ماه را روشن
میکند از استراتوسفر
میگذرد و به
سبب پراکندگی
به رنگ قرمز
درمیآید. اگر
استراتوسفر
دراثر
فورانات
آتشفشانی
حاوی غبار
باشد، ماه به
رنگ تیره در
خواهد آمد در
حالی که یک
استراتوسفر
شفاف ماه
درخشان تری را
ایجاد میکند.
در حال حاضر
استراتوسفر
نسبتاً شفاف
است و غبار
آتشفشانی
اندکی در آن
وجود دارد
بنابراین در
این ماه
گرفتگی ماه
نسبتاً روشنی
مورد انتظار
است.
اما "اثر
فیروزه ای
جو" چه میشود؟
نوری که
از
استراتوسفر
بالایی عبور
میکند به
لایهی ازون
نفوذ میکند
که نور قرمز
را جذب کرده و
نور عبوری را
آبیتر میکند.
این اثر را میتوان
به صورت یک
حاشیهی نازک
آبیرنگ در
اطراف هستهی
قرمز سایهی
زمین دید.
اوایل
گرفت، وقتی
سایهی زمین
سطح ماه را میپیماید،
زمان مناسبی برای
دیدن اثر
فیروزهای
است.
http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2011/02dec_lunareclipse/