یک
فضاپیما
طوفان خورشیدی
که زمین را
درخود فرو می
برد رصد می کند
18
آگوست 2011: برای
اولینبار، یک
فضاپیما،
دوراز زمین،
به رصد طوفان
خورشیدی که سیارهی
ما را در خود
فرو میبرد
پرداخته است.
فیلمی که در
کنفرانس خبری
ناسا از این
رویداد منتشر
شد، فیزیکدانان
علوم خورشید
را روسفید
کرده است:
کسانی که
معتقد بودند این
کاوش منجر به
پیشرفت عظیمی
در پیشآگهی
علوم آب و هوای
فضایی میگردد.
این فیلم
یک CME را نشان میدهد
که در یک دیوارهی
عظیم پلاسما
گسترش یافته
است و سیاره ی
کوچک آبی رنگ
ما را درمینوردد.
CME ها بیلیونها
تن از پلاسمای
خورشیدی
هستند که در
نتیجهی همان
انفجارهایی تولید
می شوند که
شرارههای
خورشیدی را ایجاد
میکند. وقتی از سیارهی
ما عبور میکنند
میتوانند
شفقهای قطبی،
طوفانهای
تشعشع و در
حالات شدید
قطع برق را
موجب شوند.
ثبت مسیر این
ابرها و پیشبینی
زمان ورود آنها
یک بخش مهم از
پیشبینی آب و
هوای فضایی
است.
STEREO-A یکی از دو
فضاپیمایی
است که در سال 2006
برای مشاهدهی
فعالیت خورشیدی
از نمای دور
به فضا
فرستاده شده
است. در
زمان طوفان، STEREO-A
حدود 65 میلیون
مایل از زمین
فاصله داشت،
که به آن این
امکان را میداد
که دورنمای
بزرگی را
ارائه دهد که
سایر فضاپیماهای
در مدار زمین
امکان آن را
نداشتند.
وقتی یک
CME
ابتدا خورشید
را ترک میکند،
درخشان و قابل
روئیت است.
البته وقتی
ابر در فضای
تهی گسترش مییابد
روئیت پذیر
بودن آن به
سرعت کاهش مییابد.
وقتی یک CME معمولی
به مدار زهره
میرسد (به
لحاظ روئیت پذیری)
یک بیلیون
مرتبه ضعیفتر
از ماه
کامل و بیش از
هزار مرتبه ضعیفتر
از کهکشان راه
شیری است. CME هایی
که به زمین میرسند
تقریبا به رقت
خلاء و
شفافند.
یافتن
نحوهی ثبت CMEها حدود 3 سال
به طول انجامیده
است. فیلمی که
از این طوفان
خورشیدی به
نمایش درآمد
در سال 2008 ثبت
شده بود و گروه
تا امروز به
تحلیل آن
پرداخته بود.
اما اکنون تکنیک
این کار بسیار
تکامل یافته
است و بدون
تاخیر طولانی
انجام میشود.
تقریبا
تا همین
اواخر، فضاپیماها
تنها قادر
بودند CME ها را وقتی
هنوز نزدیک به
خورشید بودند
روئیت کنند.
با محاسبهی
سرعت یک CME طی این
زمان کوتاه
(روئیت پذیری)
محققین قادر
بودند زمان رسیدن
آن را به زمین
تخمین بزنند.
گرچه پس از
سپری شدن اولین
چند ساعت، CME قابل
روئیت نبوده و
محققین از این
لحاظ دریارهی
نحوهی پیشرفت
آن در ابهام
به سر میبردند.
اکنون توانایی
ثبت پیوستهی
مسیر یک ابر
از خورشید تا
زمین یک پیشرفت
عظیم است. در
گذشته بهترین
تخمین از زمان
ورود CME دارای
خطایی برابر
با بهعلاوه یا
منهای 4 ساعت
بود و فیلمهایی
از نوع همان
که در کنفرانس
خبری اخیر
ناسا به نمایش
درآمده است میتواند
میزان خطا را
تا حد زیادی
کاهش دهد.
در این
فیلمها نه
تنها زمان
ورود CME مشخص می
شود بلکه جرم
آن نیز تعیین
میگردد. از
روشنی ابر
محققین میتوانند
چگالی گاز را
با دقت بالایی
تعیین کنند.
نتایج آنها
برای رویداد
دسامبر 2008 با
اندازه گیریهای
درمحل تا حد
چند درصد
تفاوت همخوانی
دارد. وقتی این
تکنیک برای
طوفانهای آینده
اجرا شود، پیشبینی
زمان رسیدن آن
به زمین با
دقت بالاتری
امکان پذیر
خواهد بود.
در این
کنفرانس خبری
همچنین ویژگیهای
این فیلم تشریح
شد: وقتی CME خورشید
را ترک می
کند، ابتدا
توخالی است و
دارای دیوارههایی
از میدان
مغناطیسی است
که ابری از
گاز کمچگال
را احاطه کردهاند.
وقتی CME از میانهی
راه (خورشید
تا زمین) عبور
کرد شکل آن تغییر
کرد. CME در باد
خورشیدی برفروبی
میکند و
ماده را جمع میکند
تا یک دیوارهی
عظیم از
پلاسما بسازد. زمانی که
این CME به زمین
رسید دیوارهی
جلوی آن در
اثر وزن گاز
انباشته شده
به داخل تاب
برداشته بود.
لینک
منبع :
http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2011/18aug_cmemovi/